Kenniscentrum voor fietsbeleid

Zes minder bekende feiten over fietsveiligheid

2017

Het risico om als fietser in het verkeer te overlijden is zeven keer zo hoog als het risico voor auto-inzittenden. 

De nieuwe factsheet van de SWOV over de fiets vat samen wat uit wetenschappelijk onderzoek bekend is over de veiligheid van de fietser. Geen nieuwe feiten dus, maar wel een aantal opvallende constateringen, zoals:

  1. Uitgedrukt in het aantal verkeersdoden per afgelegde kilometer, is het risico om als fietser in het verkeer te overlijden zeven keer zo hoog als het risico voor auto-inzittenden.
  2. Rotondes met fietsers uit de voorrang zijn veiliger voor fietsers dan rotondes met fietsers in de voorrang, ook binnen de bebouwde kom.
  3. Door een fietshelm neemt het risico op ernstig hoofdletsel met meer dan 65% af.
  4. Van de elektrische fiets is niet precies bekend of er een verhoogd risico is vergeleken met een gewone fiets. Dat geldt ook voor speed-pedelec.
  5. Het risico voor fietsers om bij duisternis slachtoffer te worden van een ongeval neemt met circa 17% af met een werkende voor- en achterlicht.
  6. Bijna driekwart van de fietsdoden (73%) en bijna de helft (46%) van de door het ziekenhuis geregistreerde ernstig verkeersgewonde fietsers is 60 jaar of ouder.
Roland Haffmans (-)
06-07-2017 @ 18:55

"Uitgedrukt in het aantal verkeersdoden per afgelegde kilometer, is het risico om als fietser in het verkeer te overlijden zeven keer zo hoog als het risico voor auto-inzittenden"    Per reisuur waarschijnlijk twee keer zo hoog. Tijd is belangrijker dan afstand.

-  "slachtoffer te worden van een ongeval" Gezien de gebrekkige registratie lijkt me dit getal en vooral de nauwkeurigheid hoogst twijfelachtig.

-  "niet precies bekend" = onbekend of onnauwkeurig bekend?

Robert van der Sluiszen
06-07-2017 @ 21:04

Dit bericht van CROW Fietsberaad lijkt een reactie te zijn op de eerdere discussie tussen mij en een aantal andere personen, met betrekking tot het toestaan van speed pedelecs op een aantal geselecteerde fietspaden in de Provincie Gelderland.

Tja, en het staat er toch echt. Het is helemaal niet bekend of de speed pedelec, die de afgelopen 3 tot 4 jaar op de Nederlandse fietspaden heeft gereden, heeft gezorgd voor meer ongelukken. Wel is - precies zoals ik al aangaf - het gedrag van fietsers debet aan veel ongelukken, zoals het zonder verlichting rijden in het donker.  Wat ik mis in deze factsheet is het gevaar van smartphonegebruik, maar volgens informatie op de website van de Rijksoverheid is 20% van de ongelukken onder jongeren te wijten aan het smartphonegebruik. En - precies zoals ik al aangaf - zal een fietshelm het risico op ernstig hoofdletsel flink doen verminderen, vooal onder ouderen en kinderen. Voortdurend op de smartphone kijken en zonder verlichting in het donker rijden, zijn zaken die de speed pedeleccers niet doen. Wel moeten ze (en velen deden dat al eerder) nu een fietshelm dragen, een speciale nog wel (NTA8776), die meer bescherming biedt. De aversie tegen de speed pedelec lijkt dus ingegeven te zijn door onderbuikgevoelens. Met feiten heeft het niets te maken en - bij een gebrek aan feiten - blijft men refereren aan de brommerproblematiek uit de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw (nb: kinderen van 16 en 17 jaar, zonder enig rijbewijs, die op opgevoerde brommers over het fietspad reden en zich niet bewust waren van het gevaar van een afslaande auto).

Chris Scurbecq (OCMW)
08-07-2017 @ 21:07

@ Robert van der Sluiszen

Er is i.d.d. een bepaalde aversie tegen S-Pedelecs, zelfs soms tegen gewone Pedelecs en dan nog vaak vanuit fietsersbonden & co. In VL begint men vanuit die hoek een beetje positiever tegen S-Pedelecs aan te kijken, al lijken er binnen fietsersbonden twee kampen te zijn waarbij de tegenstanders het luidst blijven roepen zonder degelijke argumenten.

Er is i.d.d. weinig onderzoek. Maar men heeft toch in Zwitserland waar zwaardere Pedelecs al langer rijden, ook vastgesteld dat er niet meer ongevallen gebeuren en dat er dus voor het verkeer géén hoger risico is. Als er (meestal eenzijdige) ongevallen gebeuren zijn de verwondingen doorgaans erger dan met een gewone fiets. Dit door de snelheid - dat is vrij logisch. Dat is dan ook het enige dat men in de toekomst ooit onderzoeksmatig zal vinden, zo voorspel ik.

De gemiddelde snelheid ligt echter altijd significant lager dan 45 km/h, men vergeet steeds dat men moet ... trappen en dat het max. vermogen veel energie vreet. En dat er een mens met verstand op die fiets zit die ook risico's kan inschatten en trager zal rijden wanneer nodig.

Maar dat alles geldt ook voor wielertoeristen e.d. (racefietsen) die ook snelheden van 35 à 45 km/h halen of meer. Tegenstanders van S-Pedeleccers zwijgen als vermoord over die sportieve fietsers, terwijl men toch steeds de correlatie snelheid - veiligheid opwerpt. Zouden over die sportieve fietsers ooit veiligheidsonderzoeken zijn gedaan? (voor mij niet gelaten trouwens)

Het blijft vreemd, al dat paniekerig gedrag.

Theo Zeegers (-)
01-08-2017 @ 10:21

Punt 1: Vorige week meldde Dr. D. Twisk namens de SWOV op Radio 1 precies het tegenovergestelde.

Punt 2: Oude koeien. Het verschil is marginaal en verwaarloosbaar.

Punt 3: Absoluut onjuist, zie mijn aan bijdrage ISCS Hannover, te vinden op mijn researchegate

 

Kortom: ketelmuziek. Why ??? En waarom recycled het Fietsberaad dit kritiekloos ??

Henk Bakker
01-08-2017 @ 11:15

Hoe dan ook; fietspaden -vooral binnen bebouwde kom- raken overvol door veel te weinig investeringen in fietsinfrastructuur. Geld gaat nog steeds vooral naar infrastructuur voor auto's.
Prima dat scooters en snelle fietsen van de overvolle fietspaden naar autorijbaan zijn gegaan. Automobilisten moet nog wennen en zich aanpassen. De snelheden kunnen meer met elkaar in overeenstemming gebracht worden.

Jan Bijma (Fietsersbond)
01-08-2017 @ 12:22

Er wordt veel geschermd met onbewezen argumenten door zowel voor- als tegenstanders van de speed-pedelecs. Cijfers van ongevallen uit Zwitserland zijn totaal niet bruikbaar in de Nederlandse situatie met zijn overvolle fietspaden. Ook de ervaringen met de speed-pedelecs in Nederland tot dusver kun je niet zomaar extrapoleren naar massaal gebruik. Het handjevol huidige gebruikers van de speed-pedelec betreft een uiterst select groepje van hoog opgeleide mannelijke 35-plussers. In mijn ogen is veel beter en uitgebreider onderzoek nodig voordat deze dingen massal op de Nederlandse wegen verschijnen. Het zou wel eens een ernstig probleem kunnen worden, en dat moeten we niet ontkennen.

Robert van der Sluiszen
01-08-2017 @ 17:51

@ Theo Zeegers,

Over het aspect wel of niet helmplicht bij fietsers:

De Fietsersbond is altijd al tegenstander geweest van een eventuele helmplicht voor fietsers.

De Fietsersbond is namelijk bang dat mensen hierdoor minder vaak de fiets pakken. Ik vind dat een logische gedachte en kan mij hierin vinden. Vergelijk het met een forse regenbui, terwijl je naar de tandarts moet. Regenjas aan, regenbroek aan , bij de tandarts allemaal weer uit. En met een beetje pech op de terugweg weer hetzelfde ritueel. Dan is de auto die voor de deur staat, toch makkelijker. Zeker als je buiten de grote stad woont (i.v.m. parkeerellende).

Echter, de discussie over de helmplicht laait van tijd tot tijd, steeds weer op. De landelijke Fietsersbond heeft op een gegeven moment besloten om ook een ander wapen in de strijd te gooien. Het veiligheidsaspect moest worden ontkracht.

En dus besloot de directie dat er door een vaste medewerker een rapport moest worden uitgebracht, waarin werd aangetoond dat het met die extra veiligheid wel mee viel. Sterker nog: in bepaalde gevallen, zou een fietshelm juist zorgen voor meer onveiligheid c.q. meer letsel, dan zonder fietshelm.

Dat onderzoek door die vaste medewerker is ook verschenen. Gelukkig nam helemaal niemand dat onderzoek serieus. Een typisch gevalletje van de slager die zijn eigen vlees keurt. Of anders gezegd en aanhakend op de actualiteit: een duidelijke geval van “alternatieve feiten”.
 

Wat mij betreft de grootste blunder in het 42 jarig bestaan van de Fietsersbond.

Martin Kroon (Leidse Milieuraad)
02-08-2017 @ 00:36

Is bekend hoeveel het overlijdensrisico in de auto afneemt als alle autobestuurders een helm zouden dragen?!

Nieuwe auto's halen nu gemiddeld met gemak 200 km/uur, zitten vol passieve en actieve veiligheidssnufjes (airbags etc.), en toch komen er mensen in om. Ik ben ervan overtuigd dat dat voorals door hersen- en nekletsels komt. Autocoureurs hebben al decennia helmen op - naast extra uitgebreide gordels, waarom niet de automobilist die ook 200 km/uur kan rijden? Helmplicht in de auto redt levens!

Theo van Soest (NVHPV)
03-08-2017 @ 09:02

Het verrast mij ook dat een werkend achterlicht het risico met slechts 17% verlaagt. Nu worden er gelukkig maar weinig fietsers in het donker aangereden, maar toch. Zouden we fietsen in het donker niet moeten verbieden? Veel veiliger.
Of is er toch iets anders aan de hand?

Kees Bakker (Fietsersbond)
03-08-2017 @ 12:36

In hun facsheet over fietsen in het donker  zegt het SWOV: Over het effect van fietsverlichting op de veiligheid van fietsen in het donker is te weinig informatie beschikbaar om conclusies te trekken. 

Gek dat ze dan vervolgens in hun samenvatting wel 17% noemen. 

Henk Bakker
05-08-2017 @ 12:54

Is fietsverlichting in de goed verlichte steden nog wel nodig? Het stamt uit de tijd zonder straatverlichting. Een in het donker geparkeerde auto zonder verlichting is ook goed te zien.
Op klaarlichte overdag word fietser of een ander ook wel eens (bijna) aangereden en dan zegt men ook wel: “sorry, ik heb u niet gezien.”
Is de reactie ook niet van andere weggebruiker om roekelozer te rijden omdat ‘fietser dan maar verlichting moet hebben’?
Door fietsen zonder verlichting op de weg aan te treffen wordt misschien/hopelijk de alertheid van de andere weggebruiker vergroot; naar alle objecten uitkijken, verlicht of onverlicht.
Het is maar een gedachte. Vergaand? Feit is dat nooit alle fietsers (voetgangers, geparkeerde auto’s, stoepranden en vluchtheuvels) verlichting zullen hebben, al was het alleen maar omdat fietsverlichting technisch slecht is en daarom (regelmatig) uitvalt.
NB; aan mijn hangt altijd fietsverlichting (tenzij plots defect).

Robert van der Sluiszen
05-08-2017 @ 20:24

@ Henk Bakker:

Misschien is het een idee om alle verkeerslichten in Nederland binnen de openbare ruimte te verwijderen.

De "alertheid" van alle weggebruikers wordt daarmee zeker vergroot, naar alle objecten uitkijken, groot of klein (....). Feit is immers dat nooit alle weggebruikers zich houden aan de regel "rood is stoppen".

Chris Scurbecq (OCMW)
05-08-2017 @ 22:37

@ Henk Bakker

Misschien kan men de straatverlichting afschaffen. Dan komt elke auto- en fietsverlichting tot z'n recht en bijwijlen het maanlicht.

Alle gekheid op een stokje. Fietsverlichting is de laatste jaren fel verbeterd met o.a. de naafdynamo en technologie als dagrijverlichting, autosense en een paar minuten standby bij stilstand. Elke fiets kan men met een kleine moeite opwaarderen. Radicale constructieverbetering aan de verlichting zie ik nog in een stabiele framebehuizing analoog aan de autoverlichting.

Stefan Langeveld (Baluw)
12-08-2017 @ 10:46

De Swov geeft te weinig aandacht aan de kruispunten. Als je hun cijfers omrekent zie je dat

  • 60 procent van de verkeersdoden onder fietsers komen om op een kruispunt (40 bibeko, 20 bubeko)

  • 60 procent van de ernstig gewonde fietsers (na aanrijding met gemotoriseerd voertuig) viel op kruispunten binnen de bebouwde kom, plus een onbekend percentage bubeko.

Of ze vielen op met verkeerslichten beveiligde kruispunten is niet te vinden. De Swov gaf recent toe, op mijn vraag, dat men niet weet hoe veel slachtoffers vallen bij werkende verkeerslichten (alle vervoerwijzen).

De Swov heeft ze wel op de derde en laatste plek gezet op de rij met veiligste inrichtingen.

Mijn onderzoek toont aan dat verkeerslichten een kruispunt onveiliger maken, zie baluw.nl.

De suggestie van Robert van der Sluiszen is raak.

Voor velen (experts of niet) zijn verkeerslichten net zoiets als straatverlichting, daar hoef je niet over na te denken, die plaats je gewoon. Straatverlichting is iets om te behouden overigens.

Robert van der Sluiszen
12-08-2017 @ 14:35
@ Stefan Lanegeveld. Sarcasme wordt niet door iedereen begrepen...

Reactie plaatsen

Alleen geregistreerde gebruikers kunnen een reactie plaatsen. Vul a.u.b. uw e-mailadres in om uw registratie te controleren

E-mail: