Kenniscentrum voor fietsbeleid

Scherpe probleemanalyse

Een scherpe analyse en probleemformulering geeft focus, (politiek) urgentie, biedt handvatten om te beoordelen of voor de juiste oplossing wordt gekozen en zorgt dat het fietsersbelang wordt meegewogen.

Veel gemeenten geven aan dat een scherpe analyse en probleemformulering hen heeft geholpen. Deze analyse maakt niet alleen inzichtelijk welk probleem wordt opgelost en wie hinder ondervinden van het probleem, maar ook welke aspecten belangrijk zijn bij het oplossen van het probleem.
Een scherpe analyse levert voor gemeenten het volgende op:

  • Het geeft focus.
  • Het creëert (politieke) urgentie. Vooral bij het uitvoeren van complexe infrastructurele maatregelen is dit van belang.
  • Het biedt handvatten om te kunnen beoordelen of de juiste oplossing wordt gekozen. Is bijvoorbeeld een infrastructurele oplossing aan de orde of heeft een gedragsmaatregel wellicht meer effect? Of een combinatie van beide? Soms kan een (goedkopere) gedragsmaatregel een oplossing zijn die effectiever is dan een infrastructurele ingreep.
  • Het zorgt dat het fietsersbelang wordt meegewogen. Met name in een situatie waar meerdere (ruimtelijke) problemen aan de orde zijn, maakt dit de kans groter dat het fietsersbelang wordt meegenomen in de uiteindelijke oplossing.

Voor de analyse zijn in elk geval twee zaken van belang: feiten en argumentatie.

  • Feiten: Ongevalsregistratiecijfers zijn voor veel gemeenten een belangrijke bron om de knelpunten zichtbaar te maken. Enkelvoudige ongevallen zijn in deze statistieken echter niet goed terug te zien, en sinds een gewijzigde registratie door de politie in 2009 is de betrouwbaarheid verder verminderd . Naast de ongevalsregistratie is bijvoorbeeld het uitvoeren van een Fietsbalans onderzoek door de Fietsersbond een manier om op een structurele wijze de knelpunten in beeld te brengen. Ook de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) kan hierbij ondersteunen. SWOV werkt bijvoorbeeld aan een initiatief om aan de hand van gebiedskenmerken de fietsveiligheid in gemeenten te scannen.
  • Argumentatie: Naast harde cijfers zijn goed opgebouwde redeneringen belangrijk. Deze argumentatie creëert urgentie. De argumentatie bestaat uit een heldere analyse van het probleem, inzicht in de omvang van het probleem (wie ervaart het als een probleem, hoe groot is deze groep) en een duidelijke redenering waarom de voorgestelde maatregel het probleem oplost.

Best Practices:

1. Gemeente Eindhoven
Categorie: Complexe infrastructurele maatregelen

Nieuwe veilige herinrichting van de fietsroute op de Mercuriuslaan/Muzenlaan met met geringe extra financiële middelen.

2. Gemeente Eindhoven
Categorie: Complexe infrastructurele maatregelen

Ontvlechten van de rotonde Hovenring in gemeente Eindhoven krijgt een belangrijke positie binnen fietsbeleidsplan door mee te liften op bestaande plannen.

15. Gemeente Amersfoort
Categorie: Eenvoudige infrastructurele maatregelen

Slim verwijderen van (onnodige) paaltjes door inventarisatie via pilot en positieve aandacht in de media.

26. Gemeente Pijnacker-Nootdorp
Categorie: Maatregelen gericht op gedrag/fietsvaardigheden

Realiseren van door de doelgroep (kinderen) ontwikkelde veilige looproutes door een positieve benadering van ouders en leerlingen en door mee te liften op andere projecten .

30. Gemeente Amsterdam
Categorie: Overige maatregelen

Identificatie en verbetering van gevaarlijke kruispunten door een gemeentelijke werkgroep met door de gemeente gefinancierde borging.

31. Gemeente 's-Hertogenbosch
Categorie: Overige maatregelen

Realiseren van innovatieve verkeersregelinstallaties voor alle modaliteiten dankzij het bieden van ruimte voor innovatie en onderzoek in hiernaar in de ambtelijke organisatie.