Het concept fietsbaarheid laat niet alleen zien of een bestemming binnen een bepaalde reistijd te bereiken is, maar ook of mensen bereid en in staat zijn om die afstand daadwerkelijk af te leggen. Zo ontstaat een beeld van de beleidsmatige kansen op het gebied van fietsen. Joost de Kruijf, mobiliteitsonderzoeker bij SmartwayZ.NL: "Reistijd boven afstand. Mensen meten hun dag in minuten. Deze score maakt op buurtniveau zichtbaar wat dat betekent voor de mobiliteitstransitie. En het patroon is niet statisch: bij elke voorziening die sluit en bij elke nieuwe wijk die ontstaat, schuift de grens. Pas als je per buurt rekent, wordt zichtbaar wie op het randje balanceert."
 
E-fiets vergroot bereikbaarheid
Uit de data blijkt onder meer dat voor 86 procent van de Nederlanders de supermarkt, huisarts en basisschool alle drie binnen vijf minuten fietsen kan bereiken. Voor 2,8 miljoen Nederlanders ligt op zijn minst één van die drie voorzieningen aanmerkelijk verder weg. De elektrische fiets vergroot de bereikbaarheid: van de 341.000 mensen die op de gewone fiets langer dan een kwartier onderweg zouden zijn op een gewone fiets lukt het 62 procent op de e-fiets alsnog binnen 15 minuten.   
In de Noord-Limburgse gemeente Bergen is de gewogen gemiddelde fietstijd naar een supermarkt bijvoorbeeld bijna 14 minuten. Met een elektrische fiets is dit nog slechts 11 minuten. Dit kan het verschil maken tussen wel of geen aansluiting op de eerste behoeften voor oudere inwoners van de gemeente. Ook in plaatsen als Hilvarenbeek, delen van Schouwen-Duiveland, Borsele en Sluis is een vergelijkbaar patroon te zien. De analyse van fietsbaarheid laat hier zien dat in een vergrijzende bevolking met afnemende auto-mogelijkheden de elektrische fiets geen comfort is maar de feitelijke schakel naar het dagelijks leven.
 
Concept fietsbaarheid
Het concept fietsbaarheid bestaat uit vier samenhangende componenten:

1. Fietsbereikbaarheid: de mate waarin voorzieningen en werk per fiets of e-bike binnen een bepaalde reistijd bereikbaar zijn, gegeven netwerk en ruimtelijke structuur.
2. Fietsbereidheid: de mate waarin inwoners bereid zijn om de fiets of e-bike te gebruiken, mede bepaald door acceptabele reistijden, routekwaliteit, comfort en veiligheid.
3. Fietspotentie: de ruimte voor groei in fietsgebruik, gegeven de huidige situatie en mogelijke beleidsinterventies als de aanleg van doorfietsroutes.
4. Gedrag en doelgroep-omvang: de feitelijke of potentiële gedragsverandering, expliciet gekoppeld aan aantallen mensen en typen doelgroepen.

 
Reistijdvervalcurves
Om de fietsbereidheid te bepalen maakt men gebruik van reistijdvervalcurves in plaats van een harde grens waarbij een reistijd van X minuten nog acceptabel is en daarboven niet. SmartwayZ.NL heeft in samenwerking met de Breda University of applied sciences reistijdvervalcurves ontwikkeld. Op basis van gegevens van Onderweg in Nederland 2018-2023 blijkt bijvoorbeeld voor woon-werkverkeer op de e-fiets dat 50 procent van de mensen niet bereid is meer dan 20 minuten te fietsen en 80 procent niet meer dan 30 minuten. Een andere vernieuwing in de methodiek is een duidelijker onderscheid tussen lopen, gewone fiets en elektrische fiets.  
 
Meer informatie over de methodiek en de dataset is te vinden op de website van Argaleo.
 
 
Bron: SmartwayZ.NL