Fietsers breken frequent de verkeersregels en velen zijn zich hiervan bewust. Het onderzoeken hiervan zou kunnen helpen bij het voorkomen van ongevallen, maar alleen als deze overtredingen significant bijdragen aan het ongevalsrisico of de ongevalsernst. De meest onderzochte overtreding is roodlichtnegatie, maar de auteurs van het literatuuronderzoek vragen zich af of de focus op dit type overtreding wel gerechtvaardigd is. Er is maar weinig bewijs dat roodlichtnegatie een prominente rol speelt in de ongevallencijfers. Sommige bronnen concluderen dat fietsers die door rood rijden dat doen met voldoende aandacht voor de situatie en de veiligheid van hun gedrag. Ook bleek dat de aandelen ongevallen waarbij de fietser tegen de richting in fietste of geen voorrang gaf even groot waren of zelfs groter dan die waarbij fietsers door rood reden. Wat betreft ongevalsrisico zouden deze overtredingen relevanter kunnen zijn dan door rood rijden.
 
Onderzoeksmethoden
Wat opviel in de literatuurstudie was de grote heterogeniteit in uitkomsten van onderzoeken die dezelfde overtreding onderzochten met dezelfde methoden. Daarnaast hebben alle methoden waarmee fietsovertredingen worden onderzocht hun beperkingen. Vragenlijstonderzoek heeft te maken met de optimistische inschatting van het eigen gedrag van mensen die een enquête invullen. Observatiestudies vinden vaak plaats op locaties waar men veel overtredingen verwacht, waardoor de werkelijke frequentie kan worden overschat. En bij ongevallencijfers ontbreekt de link met de werkelijke frequentie van fietsovertredingen. Het is nogal een uitdaging om precies dat in beeld te krijgen wat je wilt: een link tussen de fietsintensiteit op een locatie, de werkelijke frequentie van overtredingen en het aandeel ongevallen waarin deze overtreding een rol speelt.
 
Verder onderzoek
Uit het literatuuronderzoek komt vooral naar voren dat er nog onvoldoende inzicht is in overtredingen door fietsers. De vraag waarom fietsers de regels overtreden kon bijvoorbeeld niet worden beantwoord, slechts enkele studies besteedden hier aandacht aan. De suggestie is dat fietsers vaak een duidelijke redenatie hebben achter het overtreden van regels, dat het een reactie is op een situatie. Ook zou er nog meer aandacht kunnen gaan naar tegenmaatregelen. Die hoeven niet altijd te bestaan uit het afdwingen van de regels door handhaving en educatie, maar ook uit het plaatsen van meer verkeerslichten waarbij fietsers rechtsaf mogen bij rood, als de situatie dat toelaat.
 
Achtergrond
Het literatuuronderzoek is gebaseerd op 59 wetenschappelijke studies uit westerse landen. De meeste studies vonden plaats in de Verenigde Staten (15 studies), Duitsland (11) en Australië (8). In het onderzoek is één Nederlandse studie meegenomen. Het onderzoek is in maart 2026 gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift European Transport Research Review.