Kenniscentrum voor fietsbeleid

Juridische aspecten handhaving op fietsparkeren, versie 2

Michiel Hes (Berenschot); Rolf Schooleman (Berenschot); Otto van Boggelen (Fietsberaad) , Fietsberaad
2012
plaatje

Deze Fietsberaadnotitie omschrijft kort en krachtig welke stappen een gemeente moet doorlopen om regels voor geparkeerde fietsen te kunnen handhaven.

Bestand. Klik om de link te openen (opent in een nieuw venster):

Klik hier om een papieren versie te bestellen.

**
April 2012 is versie 2 verschenen. De belangrijkste wijziging ten opzichte van versie 1 is de tekst van de model-APV op pagina 5 naar aanleiding van de uitspraak van de Rechtbank ‘s-Gravenhage van 4 januari 2012.
***

Handhaving van regels voor geparkeerde fietsen is taaie kost. De gerechtelijke uitspraken van de afgelopen jaren maken het allemaal niet overzichtelijker. Deze notitie zet de stand van zaken overzichtelijk op een rijtje. Het is een co-poductie van adviesbureau Berenschot en het Fietsberaad.

Inleiding

Om het stationsgebied bereikbaar te houden voor fietsers en leefbaar voor gebruikers en omwonenden, is het belangrijk dat de beschikbare fietsenstallingscapaciteit goed wordt benut en dat het fietsparkeren beheersbaar blijft. Handhaving op het fietsparkeren is daarbij een belangrijk hulpmiddel. Bijvoorbeeld om de overlast van fout geparkeerde fietsen te verminderen of om de beschikbare stallingscapaciteit optimaal te benutten door het verwijderen van weesfietsen.

Veel gemeenten worstelen met de vraag hoe de handhaving van het fietsparkeren op een juridische correcte manier mogelijk te maken en uit te voeren. Deze notitie biedt gemeenten inzicht in de meest actuele kennis over de juridische aspecten van de handhaving op het fietsparkeren en biedt gemeenten houvast om, op een juridisch correcte wijze, invulling te geven aan de handhaving op het fietsparkeren binnen de gemeente. De nadruk ligt daarbij op de handhaving op het fietsparkeren bij stations, maar deze notitie is ook van toepassing op andere gebieden in de gemeente, zoals winkelgebieden en de binnenstad. Het gestelde voor fietsen geldt ook voor bromfietsen.

Uitgangspunt in de praktijk – en daarom ook in deze notitie – is dat gemeenten het fietsparkeren via publiekrechtelijke weg handhaven. Hoofdstuk 2 gaat in op de voorbereiding en uitvoering van publiekrechtelijke handhaving.

Een andere mogelijkheid om verkeerd geparkeerde fietsen aan te pakken, is het gebruik maken van zogenaamde huisregels in stallingen die niet tot de openbare ruimte behoren (de privaatrechtelijke aanpak). Hier gaat hoofdstuk 3 nader op in.

De derde mogelijkheid is handhaving via het strafrecht. Dat betekent dat handhaving van verkeerd geparkeerde fietsen op grond van de Wegenverkeerswet 1994 en het daarop gebaseerde Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 plaatsvindt. Op deze mogelijkheid wordt in hoofdstuk 4 ingegaan.

Publiekrechtelijke handhaving

De handhaving op het fietsparkeren is – zolang die fietsen in de openbare ruimte staan geplaatst – een gemeentelijke (ook wel publieke) taak. Doelen zijn immers het creëren van een veilige openbare ruimte, het voorkomen van schade aan de openbare ruimte, het verbeteren van de bereikbaarheid en voor sommige gemeenten ook het verbeteren van het uiterlijk aanzien van de gemeente.

Voordat een gemeente kan beginnen met handhaven, moet eerst een drietal voorbereidende stappen worden doorlopen. Deze stappen komen aan de orde in paragraaf 2.1. Het betreft:

1. Besluiten voor welke typen geparkeerde fietsen handhaving wenselijk is.
2. Het vastleggen van regels voor het fietsparkeren in de APV.
3. Het vastleggen van het beheergebied en de maximale parkeertermijn in een uitvoeringsbesluit.

Vervolgens wordt in paragraaf 2.2 stapsgewijs de feitelijke uitvoering van de handhaving besproken. De uitvoering van de handhaving op het fietsparkeren bestaat uit een aantal basisactiviteiten:

1. Het vaststellen van een overtreding van de APV.
2. Het aanzeggen van bestuursdwang (door het opmaken van een beschikking).
3. Het bieden van de gelegenheid aan de overtreder om de overtreding te herstellen (de begunstigingstermijn).
4. Het feitelijk toepassen van bestuursdwang (het verwijderen van de fiets).
5. De opslag van de verwijderde fiets.
6. Het vernietigen/verkopen/om niet overdragen van de niet opgehaalde fiets.

Rapport
DHV , Ministerie van Verkeer en Waterstaat en NS
2009
Dit handboek biedt tal van praktische handvatten om het verwijderen van weesfietsen structureel vorm te geven. LET OP: in 2012 is er een nieuw handboek Weesfietsen verschenen.
Rapport
DHV , Ministerie van Verkeer en Waterstaat en NS
2009
Abandoned bicycles are bicycles parked in public spaces without having been used for a long time. The structural removal of these bicycles occurs in increasingly large numbers of towns and provides major advantages for the attractiveness of public space. This handbook provides numerous practical tools to structurally organise the removal of abandoned bicycles.
Beleidsnota
Rowan van de Weerd en Otto van Boggelen, CROW-Fietsberaad , CROW-Fietsberaad
2017
In deze notitie verkennen we hoe lang gemeenten verwijderde fietsen moet ‘bewaren’ om de rechtmatige eigenaar in de gelegenheid te stellen zijn fiets weer op te halen. Volgens de wet mag een gemeente een verwijderde fiets verkopen of vernietigen als de bewaarkosten (aanzienlijk) hoger zijn dan de waarde van de fiets.
25-01-2012 @ 11:41

Een recente uitspraak van de Rechtbank 's-Gravenhage (AWB11/5584 BESLU) over de verwijdering van een fout gestalde fiets bij het Station Den Haag, is voor ons de aanleiding om de inhoud van de notitie (versie 1.0) daarop nader te bezien. Als de uitspraak daartoe aanleiding geeft, zullen we in samenwerking met het Fietsberaad zo spoedig mogelijk komen met een nieuwe versie van de notitie.

Rolf Schooleman, Berenschot

06-03-2012 @ 11:04

In aanvulling op het bericht van 25-1-2012 het volgende:

We hebben contact gezocht met de VNG over de consequenties van de uitspraak van de rechtbank 's-Gravenhage voor de APV voorbeeldteksten in de Fietsberaadnotitie.

De VNG heeft op 2 maart 2012 op hun website het volgende bericht geplaatst:

http://www.vng.nl/eCache/DEF/1/14/444.html

In afstemming met de VNG zullen we de voorbeeldteksten in de Fietsberaadnotitie aanpassen.

Otto van Boggelen (CROW-Fietsberaad)
03-04-2012 @ 12:45

Zojuist is versie 2 van de notitie op de website geplaatst. De belangrijkste wijziging ten opzichte van versie 1 is de tekst van de model-APV op pagina 5 naar aanleiding van de uitspraak van de Rechtbank ‘s-Gravenhage van 4 januari 2012.
 

Otto van Boggelen (CROW-Fietsberaad)
07-05-2015 @ 09:04

Naar aanleiding van een tip van een lezer hebben we de volgende aanvulling op de notitie (geplaatst op 7-5-2015):

Op pagina 14 van de notitie is vermeld dat de Fietsersbond in beroep is gegaan tegen de uitspraak van de Rechtbank Rotterdam van 8 juli 2011. Zoals hier is te lezen, heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS) op 27 december 2012 het hoger beroep ongegrond verklaard.

De ABRvS is met de Rechtbank Rotterdam van oordeel dat de WVW 1994 niet uitputtend is bedoeld, en dat een verbod op fietsparkeren kan worden geregeld in de APV als het te beschermen belang afwijkt van de in artikel 2 van de WVW 1994 genoemde belangen.

Reactie plaatsen

Alleen geregistreerde gebruikers kunnen een reactie plaatsen. Vul a.u.b. uw e-mailadres in om uw registratie te controleren

E-mail: